Zal het WK voetbal in Zuid-Afrika de prijzen van metalen beïnvloeden? Die vraag lijkt de opmaat naar een staaltje chaostheorie: de vleugelslag van een vlinder kan een orkaan veroorzaken enzovoorts.
Maar de relatie tussen het aankomende voetbalfeest en de prijs van bijvoorbeeld palladium, is minder vergezocht dan het op het eerste gezicht schijnt. Dat liet Shamim Mansoor van ETF Securities zien met een presentatie in Amsterdam.
De clou zit in de energievoorziening. Die is in Zuid-Afrika bijna helemaal in handen van één concern: Eskom. Dit staatsbedrijf voorziet in 95% van de Zuid-Afrikaanse stroombehoefte en het levert twee derde van de elektriciteit voor het hele Afrikaanse continent. Een grootmacht dus, maar wel een met een probleem. Eskom wekt het leeuwendeel van zijn stroom op met kolencentrales. Maar de kolenvoorraad schiet regelmatig tekort. In januari van 2008 bijvoorbeeld had Eskom te weinig kolen. Bovendien was een deel van de voorraad nat en van slechte kwaliteit. Het bedrijf kon de stroomvraag daardoor niet aan. Het beriep zich op overmacht en begon grootgebruikers af te sluiten. In Zuid-Afrika, mijnenland bij uitstek, waren vooral de mijnbouwbedrijven daarvan de dupe. Zij nemen 15% van de elektriciteit af.
Het gevolg was een piek in de prijzen van onder meer de delfstoffen platinum, palladium en chroomijzer. Het wegvallen van de elektriciteit in 2008 joeg de platinumprijs van $ 1700 naar $ 2100 per ounce. In 2008 en 2009 liepen stroomvraag en -capaciteit in Zuid-Afrika nog redelijk in de pas. Maar dit jaar dreigt een capaciteitstekort, heeft de nationale energieregulator Nersa becijferd. De belangrijkste oorzaak is het uitblijven van investeringen in een nieuwe generatie elektriciteitscentrales.
In haar presentatie wijst Mansoor van ETF Securities erop dat het WK voetbal, in juni en juli, wel eens de druppel zou kunnen zijn. Immers, de fel verlichte stadions slurpen stroom, net als de persdorpen, supportersfeesten en vele andere voorzieningen voor bezoekers. Bovendien vindt het voetbaltoernooi plaats tijdens de Zuid-Afrikaanse winter, wanneer de vraag naar stroom het grootst is. De Zuid-Afrikaanse minister van energie waarschuwde in februari nog dat het risico op stroomonderbrekingen onverminderd blijft bestaan.
Eskom en Fifa (de wereldvoetbalbond) garanderen een goede stroomvoorziening tijdens het WK. Maar in de Zuid-Afrikaanse media wordt daar volop aan getwijfeld. De lichten in de stadions zullen waarschijnlijk wel aanblijven, maar of dat ook geldt voor de mijnen? Kopers en speculanten op de metaalmarkten houden maar beter hun oog op de bal.
Copyright (c) 2010 Het Financieele Dagblad
Bron: 20 maart 2010 | Het Financieele Dagblad, Jeroen Bos